ಪಂಢರಪುರ ಮತ್ತು ದಾಸಕೇಂದ್ರ

¥ÀAqsÀgÀ¥ÀÄgÀ ªÀÄvÀÄÛ zÁ¸À PÉÃAzÀæ

¥ÀAqsÀgÀ¥ÀÄgÀ «oÀ® ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ PÉëÃvÀæªÀÇ zÁ¸À ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ PÉÃAzÀæªÀÇ ºËzÀÄ. F PÉëÃvÀæªÀ£ÀÄß 1. ¤¢ðµÀÖ PÉëÃvÀæªÉÇAzÀgÀ ¥ÀgÀA¥ÀgÉ. 2. zÁ¸À ¥ÀgÀA¥ÀgÉ ¨É¼ÉzÀÄ §AzÀ PÉëÃvÀæ JAzÀÄ JgÀqÀÄ ¨sÁUÀUÀ¼À°è UÀÄgÀÄw¸À§ºÀÄzÀÄ. EªÉgÀqÀÄ ¥ÀgÀ¸ÀàgÀ E°è vÀ¼ÀPÀÄ ºÁQPÉÆArªÉ. ¥ÀAqsÀgÀ¥ÀÄgÀzÀÀ «oÀ® ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ£ÀÄß zÁ¸À ¥ÀgÀA¥ÀgÉ §¼À¹PÉÆAqÀÄ ¨É¼É¢zÉ. F »£É߯ÉAiÀÄ°è MAzÀPÉÆÌAzÀÄ ¸ÀA§AzsÀ ¥ÀnÖªÉ.

zÁ¸À ¥ÀgÀA¥ÀgÉ ±ÀÄzÀÞ ªÉÊ¢PÀ, ªÉʵÀÚªÀ PÉÃA¢ævÀ. ªÉʵÀÚªÀgÀ®Æè zÉéöÊvÀ ªÀÄvÀ DzsÁjvÀªÁzÀÄzÀÄ. ¥ÀAqsÀgÀ¥ÀÄgÀ ªÁgÀPÀj ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ PÉÃAzÀæ. E°è £É¯É ¤AvÀ zÉʪÀ PÁ£Àr «oÀ®. F ¸ÀܽÃAiÀÄ zÉʪÀ PÀ®à£ÉAiÀÄ°è CªÉÊ¢PÀ ¥ÀAxÀUÀ¼ÀÄ vÀªÀÄä £É¯ÉAiÀÄ£ÀÄß PÀAqÀÄPÉÆArªÉ. DzÀgÀÆ ªÉÊ¢PÀgÀÄ «±ÉõÀªÁV ªÉʵÀÚªÀgÀÄ CzÀgÀ ªÉÄÃ¯É vÀªÀÄä »rvÀ ¸Á¢ü¹zÁÝgÉ. CªÉÊ¢PÀ ¥ÀAxÀUÀ¼É®è E°è ªÉÊ¢PÀ «gÉÆâü £É¯ÉAiÀįÉè MUÀÆÎrªÉ. ªÉʵÀÚªÀ ¥Á槮å vÀ¦à¸À®Ä ºÀj-ºÀgÀ ¸ÀªÀiÁ£ÀvÉ ¸ÁjªÉ, ¸Á¢ü¹ªÉ. CzÉéöÊvÀ vÀvÀéªÀ£ÀÄß ªÀÄÆ® ¥ÉæÃgÀuÉAiÀiÁV ¥ÀqÉ¢ªÉ. EªÉgÀqÀÆ ªÉÄïÉÆßÃlPÉÌ MAzÉÃAiÀiÁV PÀAqÀgÀÆ ¥ÀævÉåÃPÀ ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆA¢ªÉ. F JgÀqÀÄ £ÉÆÃlUÀ¼ÀÄ «gÀÄzÀÞªÀÄÄTAiÀiÁVzÀÝgÀÆ MAzÀgÉƼÀUÉÆAzÀÄ UÀÄgÀÄw¹PÉÆArªÉ. EzÀÄ D±ÀÑgÀåPÀgÀªÀÇ UÉÆAzÀ®ªÀÄAiÀĪÀÇ DVzÉ.

¥ÀAqsÀgÀ¥ÀÄgÀzÀ C¹ÛvÀéªÀ£ÀÄß gÁµÀÖçPÀÆlgÀ D½éPÉAiÀÄ PÁ®¢AzÀ UÀÄgÀÄw¸À¯ÁVzÉ. «oÀ® DgÁzsÀ£ÉAiÀÄ ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ£ÀÄß CzÀPÀÆÌ ¥ÀƪÀð¢AzÀ UÀÄgÀÄw¸À¯ÁUÀÄvÀÛzÉ. DzÀgÉ ¥ÀAqsÀgÀ¥ÀÄgÀ PÉÃA¢ævÀ ªÁgÀPÀj ¥ÀgÀA¥ÀgÉ ºÀ£ÉßgÀqÀ£ÉAiÀÄ ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀ°è eÕÁ£ÀzÉêÀ¤AzÀ DgÀA¨sÀªÁVzÀÄÝ ¸ÀàµÀÖ«zÉ. zÁ¸À ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ£ÀÄß MA§vÀÛ£ÉAiÀÄ ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀ CZÀ¯Á£ÀAzÀ zÁ¸ÀjAzÀ UÀÄgÀÄw¸ÀĪÀ ¥ÀæAiÀÄvÀß £ÀqÉ¢zÉ. DzÀgÉ zÁ¸À ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ zÉéöÊvÀ ¹zÁÞAvÀzÀ ¥Àæw¥ÁzÀPÀ ªÀÄzsÀégÀÄ (1238) ºÀ¢ªÀÄÆgÀ£ÉAiÀÄ ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀªÀgÀÄ. C¢üPÀÈvÀªÁV QÃvÀð£À ¸Á»vÀå gÀZÀ£É ªÀiÁr zÁ¸À ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ£ÀÄß DgÀA©ü¹zÀ ²æÃ¥ÁzÀgÁdgÀÄ ºÀ¢£ÉÊzÀ£ÉAiÀÄ ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀªÀgÀÄ. »ÃUÉ ¥ÀAqsÀjUÉAiÀÄ ¥ÀgÀA¥ÀgÉ ªÉÆzÀ°£ÀzÀÆ zÁ¸À ¥ÀgÀA¥ÀgÉ £ÀAvÀgÀzÀÆ DVzÉ. ªÉÆzÀ®£ÉAiÀÄzÀÄ £ÀAvÀgÀzÀ ªÉÄÃ¯É ¥Àæ¨sÁªÀ ©ÃgÀĪÀÅzÀÄ ¸ÀºÀd.

¥ÀAqsÀgÀ¥ÀÄgÀ zÁ¸À ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ ¨É¼ÀªÀtÂUÉUÉ CªÀPÁ±À ªÀiÁrPÉÆnÖzÉ. EzÀ£ÀÄß ¥ÀAqsÀgÀ¥ÀÄgÀzÀ «oÀ® ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ ªÀÄÄAzÀĪÀjPÉ J£ÀߧºÀÄzÉ? CxÀªÁ zÁ¸À ¥ÀgÀA¥ÀgÉ «oÀ® ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ ªÉʵÀÚ«ÃPÀÈvÀ DAiÀiÁªÀĪÀ£ÀÄß ªÀiÁvÀæ §¼À¹PÉÆAqÀÄ vÀ£Àß ¨É¼ÀªÀtÂUÉAiÀÄ£ÀÄß ¸Á¢ü¹vÉ? EAxÀ ¥Àæ±ÉßUÀ¼À ZËPÀnÖ£À «ÄwAiÀÄ°è ¥ÀAqsÀgÀ¥ÀÄgÀ ªÀÄvÀÄÛ zÁ¸À PÉÃAzÀæ - F ¸ÀA§AzsÀªÀ£ÀÄß £ÉÆÃqÀ§ºÀÄzÀÄ.

¥ÀAqsÀgÀ¥ÀÄgÀzÀ «oÀ® ¥ÀgÀA¥ÀgÉ §ºÀĪÀÄÄT DAiÀiÁªÀÄ ¥ÀqÉzÀÄPÉÆArzÀÝgÉ, zÁ¸À ¥ÀgÀA¥ÀgÉ KPÀªÀÄÄT £É¯ÉUÉ ¸ÉÃjzÉ. F »£É߯ÉAiÀÄ°è «oÀ® ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ£ÀÄß zÁ¸À ¥ÀgÀA¥ÀgÉ ¹éÃPÀj¹ ¸Áܦ¹zÀ §UÉ AiÀiÁªÀÅzÀÄ? EzÀgÀ ¸ÁA¸ÀÌøwPÀ PÁgÀt ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀjuÁªÀÄUÀ¼ÉãÀÄ? ¥ÀAqsÀgÀ¥ÀÄgÀ zÁ¸À ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ PÉÃAzÀæªÁzÀÄzÀÄ AiÀiÁªÁUÀ ? KPÉ ?  ¥ÀAqsÀgÀ¥ÀÄgÀzÀ ªÉÊ¢PÀ, CªÉÊ¢PÀ ªÀÄvÀ ¥ÀAxÀUÀ¼À CzÉéöÊvÀ £É¯É ªÀÄvÀÄÛ zÁ¸À ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ zÉéöÊvÀ £É¯ÉUÀ¼À «oÀ°ÃPÀgÀt ¥ÀæQæAiÉÄ AiÀiÁªÀÅzÀÄ? zsÀªÀÄð gÁdPÁgÀtzÀ gÀÆ¥À ªÀÄvÀÄÛ ¥ÁvÀæªÉãÀÄ ?  EªÀÅUÀ½UÉ GvÀÛgÀ ºÀÄqÀÄPÀĪÀ ¥ÀæAiÀÄvÀß ªÀiÁqÀĪÀÅzÀÄ E°èAiÀÄ GzÉÝñÀ.

ªÀÄzsÀégÀÄ CA¢£À ¨sÁgÀvÀzÀ°è «zÀévï PÉÃAzÀæUÀ¼ÉAzÀÄ ºÉ¸ÀgÀÄ ¥ÀqÉzÀ ¸ÀܼÀUÀ½UÉ ¨sÉÃnPÉÆlÄÖ C°è ¥ÀgÀªÀÄvÀ RAqÀ£É ¸ÀéªÀÄvÀ ¥Àæw¥ÁzÀ£É ªÀiÁr zÉéöÊvÀ ªÀÄoÀUÀ¼À£ÀÄß ¸Áܦ¹zÀ §UÉÎ ¸ÁªÀiÁ£ÀåªÁV w½zÀÄ §gÀÄvÀÛzÉ. DzÀgÉ CªÀgÀÄ ¥ÀAqÀÀÀjUÉ ¨sÉÃn ¤Ãr C°è zÁ¸À ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ PÉÃAzÀæ ¸Áܦ¹zÀ  §UÉÎ «zÁéA¸ÀgÀ°è ¸ÀàµÀÖvÉ E®è. ªÀÄzsÀégÀÄ PÉÊUÉÆAqÀ zÀQëtzÀ AiÀiÁvÉæAiÀÄ°è C£ÀAvÀ±ÀAiÀÄ£À, PÀ£ÁåPÀĪÀiÁj, gÁªÉÄñÀégÀ, ²æÃgÀAUÀzÀAxÀ ¥ÀæªÀÄÄR PÉëÃvÀæUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ GvÀÛgÀzÀ°è §zÀjUÉ ¨sÉÃn ¤ÃrzÀ §UÉÎ §£ÀßAeÉ UÉÆëAzÁZÁgÀågÀÄ ¥Àæ¸ÁÛ¥À ªÀiÁrzÁÝgÉ (1985, ¥ÀÄ.177). ªÀÄzsÀégÀÄ ¥ÀAqsÀgÀ¥ÀÄgÀPÉÌ ¨sÉÃn ¤ÃrzÀÝgÉA§ÄzÀPÉÌ ¥ÀævÀåPÀë ¥ÀÄgÁªÉUÀ½®è¢zÀÝgÀÆ F PÀÄjvÀ vÀPÀð ¸ÀĸÀAUÀvÀªÉAzÀÄ ¸ÉÃvÀÄ ªÀiÁzsÀªÀgÁªï ¥ÀUÀr C©ü¥ÁæAiÀÄ ¥ÀqÀÄvÁÛgÉ (GzÀÈvÀ: «oÀ®gÁªï UÁAiÀÄPÁéqï, 2005, 24). §.£Á. gÀWÀÄgÁªÀÄ JA§ÄªÀgÀÄ `²æà ªÀÄzsÁéZÁAiÀÄðgÀ zÀȶÖAiÀÄ°è ¨sÁUÀªÀvÀ zsÀªÀÄð’ JA§ vÀªÀÄä PÀÈwAiÀÄ°è CA¢£À ¨sÁgÀvÀzÀ ¨sÀÆ¥ÀlªÀ£ÀÄß gÉÃT¹ «zÀévï PÉÃAzÀæUÀ¼À£ÀÄß UÀÄgÀÄw¹ ªÀÄzsÁéZÁgÀågÀÄ PÉÊUÉÆAqÀ ¨sÁgÀvÀ ¥ÀjPÀæªÀÄt ¸ÀÆaAiÀÄ£ÀÆß  ¨sÉÃn ¤ÃrzÀ PÉëÃvÀæUÀ¼À PÀæªÀi §zÀÞ ¥ÀnÖAiÀÄ£ÀÆß ¤ÃrzÁÝgÉ. CªÀgÀÄ ¨sÉÃn ¤ÃrzÀ «zÀévï PÉÃAzÀæUÀ¼À°è ¥ÀAqÀÀjUÉ £Á®Ì£ÉAiÀÄ PÉëÃvÀæªÉAzÀÄ ¸ÀÆa¹zÁÝgÉ. ªÀÄzsÀégÀ ¥ÀAqsÀgÀ¥ÀÄgÀzÀ ¨sÉÃn PÀÄjvÀÄ ªÉÆzÀ®£ÉAiÀÄzÀgÀ°è ¥Àæ¸ÁÛ¥À«®è, JgÀqÀ£ÉAiÀÄzÀÄ CqÀØUÉÆÃqÉ ªÉÄÃ¯É ¤AvÀÄ ¨sÉÃnAiÀÄ ¸ÁzsÀåvÉAiÀÄ£ÀÄß ¸ÀªÀÄyð¹zÉ, ªÀÄÆgÀ£ÉAiÀÄzÀÄ CAxÀ ¸ÁzsÁå¸ÁzsÀåvÉAiÀÄ AiÀiÁªÀ ¥Àæ¸ÁÛ¥ÀªÀÇ ªÀiÁqÀzÉ ¨sÉÃn ¤ÃrzÀ «ªÀgÀªÀ£ÀÄß RavÀªÁV ¤ÃrzÉ. F ªÀÄÆgÀÆ C©ü¥ÁæAiÀÄUÀ¼ÀÄ ¸ÀéªÀÄvÁ£ÀÄAiÀiÁ¬ÄUÀ¼À°è ªÀÄzsÀé ªÀÄvÀ PÀÄjvÀ ¸Àé»vÀ £ÀA©PÉ ¨É¼ÉzÀÄ §AzÀ ZÁjwæPÀ ºÀAvÀªÀ£ÀÄß ©A©¸ÀÄvÀÛzÉ. §£ÀßAeÉAiÀĪÀgÀ C©ü¥ÁæAiÀÄ ªÁ¸ÀÛªÀPÉÌ ºÀwÛgÀ«zÉ. ªÀÄzsÀégÀ £ÀAvÀgÀzÀ PÁ®zÀ°è ¥ÀAqÀjUÉAiÀÄ°è ªÀÄzsÀé ªÀÄoÀªÉÇAzÀÄ £É¯ÉUÉÆArgÀĪÀÅzÀÄ ¸ÁzsÀå«zÉ. F £ÀAvÀgÀzÀ PÁ®zÀ°è ²æÃ¥ÁzÀgÁAiÀÄgÀÄ vÀªÀÄä ²µÀågÁzÀ ªÁå¸ÀgÁAiÀÄgÉÆA¢UÉ ¥ÀAqsÀgÀ¥ÀÄgÀPÉÌ ¨sÉÃn ¤ÃrzÀgÀÄ. PÀ£À¹£À°è zÉÆgÉvÀ ¸ÀÆZÀ£ÉAiÀÄ ªÉÄÃgÉUÉ £À¢ wÃgÀzÀ°è a£ÀßzÀ ¥ÉnÖUÉ CV¹ CzÀgÀ°èzÀÝ «oÀ®£À ªÀÄÆwðUÉ `gÀAUÀ«oÀ®’£ÉAzÀÄ ºÉ¸Àj¹zÀgÀÄ. CªÀgÀÄ C°è vÀªÀÄä ºÀ¼ÉAiÀÄ CAQvÀ `UÉÆæ£ÁxÀ’ªÀ£ÀÄß ©lÄÖPÉÆlÄÖ `gÀAUÀ«oÀ®’ JA§ ºÉƸÀ CAQvÀ Ej¹PÉÆAqÀ WÀl£É ¨ÉîÆgÀÄ PÉñÀªÀzÁ¸ÀgÀÄ (1932, ¥ÀÄ.75) ¸ÀÆa¸ÀĪÀAvÉ £ÀqÉ¢gÀ§ºÀÄzÀÄ. ²æÃ¥ÁzÀgÁAiÀÄjUÀÆ ªÉÆzÀ¯É ªÀÄzsÀégÀ ²µÀåjAzÀ ¥ÀAqÀjUÉAiÀÄ°è ªÀÄoÀ £É¯ÉUÉÆArvÉÛAzÀÄ ¥ÀUÀr ªÀiÁ»w ¤ÃqÀĪÀgÁzÀgÀÆ «oÀ®£À ªÉʵÀÚ«ÃPÀgÀt ¥ÀæQæAiÉÄ zÁ¸À ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ°è C¢üPÀÈvÀªÁV ZÁ°ÛUÉ §A¢zÀÄÝ ²æÃ¥ÁzÀgÁAiÀÄjAzÀ¯Éà JA§ÄzÀÄ ªÉÄð£À ¸ÀAUÀw¬ÄAzÀ w½AiÀÄÄvÀÛzÉ. EzÀgÀ ¥ÀjuÁªÀĪÁV ¸ÀĪÀiÁgÀÄ E£ÀÆßgÀÄ QÃvÀð£ÀPÁgÀgÀÄ DV ºÉÆÃzÀ zÁ¸À ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ°è ªÀÄƪÀvÁÛgÀÄ QÃvÀð£ÀPÁgÀgÀÄ ¥ÀAqsÀÀgÀ¥ÀÄgÀzÀ  `«oÀ®’£À ºÉ¸ÀgÀ£ÀÄß vÀªÀÄä CAQvÀzÀÀ°èj¹PÉÆArzÁÝgÉ.

²æÃ¥ÁzÀgÁAiÀÄgÀÄ `«oÀ®’£À£ÀÄß `gÀAUÀ«oÀ®’£À£ÁßV ªÉʵÀÚ«ÃPÀj¹zÁÝgÉ. CzÉéöÊvÀ ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ «oÀ®£À£ÀÄß zÉéöÊvÀ ªÀÄvÀzÀ «oÀ®£À£ÁßV ¥ÀjªÀwð¹zÁÝgÉ. EzÀÉÆAzÀÄ vÀÄA¨Á ¸ÀÆPÀëöäªÁzÀ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀæªÀÄÄRªÁzÀ ¸ÀéªÀÄvÀ ¥Àæw¥ÁzÀ£ÉAiÀÄ DZÀgÀuÉAiÀiÁVzÉ. ¸ÀéªÀÄvÀ PÉÃA¢ævÀÀ gÁdPÁgÀtzÀ QðPÉÊAiÀÄ£ÀÄß ²æÃ¥ÁzÀgÁAiÀÄgÀÄ vÀªÀÄä°èj¹PÉÆArzÀÝ£ÀÄß ¸ÁgÀÄvÀÛzÉ. «oÀ® ªÉʵÀÚ«ÃPÀgÀt ¥ÀæQæAiÉÄ ªÀÄÆ®PÀ F zÉʪÀPÉÌ £ÀqÉzÀÄPÉƼÀÄîwÛzÀÝ ¸ÀªÀiÁdzÀ J®è ªÀUÀðzÀ d£ÀvÉAiÀÄ£ÀÄß ªÉÊ¢PÀ zÉéöÊvÀ ªÀÄvÀzÀr vÀgÀĪÀ G¥ÁAiÀÄ ªÀiÁqÀ¯ÁVzÉÉ. ¦j«Äqï ªÀiÁzÀjAiÀÄ H½UÀªÀiÁ£Àå ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ£ÀÄß AiÀÄxÁ¹ÜwAiÀÄ°è ªÀÄÄAzÀĪÀgɹ CzÀgÀ CvÀÄå£ÀÄßvÀ ¸ÁÜ£ÀzÀ°èzÀݪÀgÀ£ÀÄß PÉqÀ« vÁ£ÀÄ C®APÀj¸ÀĪÀ jÃw E°è£ÀzÀÄ. F ¥ÀæQæAiÉÄAiÀÄ£ÀÄß ªÀÄÄAzÀĪÀgɹzÀ ªÁå¸ÀgÁAiÀÄgÀÄ ºÀA¦AiÀÄ°è «dAiÀÄ «oÀ® ªÀÄA¢gÀ PÀnÖ¹zÀgÀÄ. vÀªÀÄä ªÀÄvÀÄÛ vÀªÀÄä ²µÀå ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ ªÀÄÆ®PÀ zÁ¸À PÉÃAzÀæªÁVzÀÝ ºÀA¥ÉUÀÆ ¥ÀAqsÀgÀ¥ÀÄgÀPÀÆÌ ¸ÀA§AzsÀ PÀ°à¹zÀgÀÄ. «dAiÀÄ£ÀUÀgÀzÀ CgÀ¸ÀgÀ PÀĺÀÆ AiÉÆÃUÀªÀ£ÀÄß ¤ªÁj¹ CªÀgÀ D¥ÀÛ ªÀ®AiÀÄ ¸ÉÃjzÀgÀÄ. CgÀ¸À£À£ÀÄß ªÉʵÀÚªÀ ªÀÄvÁ£ÀÄAiÀiÁ¬Ä ªÀiÁr, gÁeÁ±ÀæAiÀÄ ªÀÄvÀÄÛ gÁd ªÀÄ£ÀßuÉAiÀÄ ªÀÄÆ®PÀ gÁdåzÀ Erà ±ÀQÛ gÁdPÁgÀt ªÀÄvÀÄÛ C¢üPÁgÀªÀ£ÀÄß ªÉÊ¢PÀ ªÉʵÀÚªÀ zÉéöÊvÀªÀÄvÀzÀ C¢üãÀPÉÌ vÉUÉzÀÄPÉÆAqÀÄ ªÀÄvÀ ¥ÀæZÁgÀPÉÌ §¼À¹PÉÆAqÀgÀÄ. F ªÀÄÆ®PÀ ªÉʵÀÚªÀ ªÀÄvÀÄÛ zÉéöÊvÀ ªÀÄvÀ ¥ÀæZÁgÀzÀ §Ä£Á¢AiÀÄ£ÀÄß ¨sÀzÀæ¥Àr¸À¯Á¬ÄvÀÄ. CAzÀÄ ¸ÀªÀiÁdzÀ°è £É¯É¹zÀÝ ««zsÀ ªÀÄvÀ¥ÀAxÀUÀ¼À ªÉÄÃ¯É ªÉʵÀÚªÀgÀÄ ªÉÄîÄUÉÊ ¸Á¢ü¸À®Ä ¸ÁzsÀåüªÁ¬ÄvÀÄ. CzÉéöÊvÀ ªÀÄvÀÄÛ CªÉÊ¢PÀ ¨sÀQÛ ZÀ¼ÀªÀ½AiÀÄ PÉÃAzÀæªÁzÀ ¥ÀAqsÀgÀ¥ÀÄgÀ PÁ®PÀæªÀÄzÀ°è ªÉʵÀÚªÀ PÉëÃvÀæªÁV ¥ÀjªÀwðvÀªÁ¬ÄvÀÄ. PÀ£ÀßqÀ ¨sÁµÉ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀæzÉñÀUÀ¼À°èè zÉéöÊvÀ ªÉʵÀÚªÀ £É¯ÉAiÀÄ ¥Àæ¨sÁªÀªÀ£ÀÄß zÀlÖUÉƽ¹ vÀ£Àß PÁgÀåPÉëÃvÀæ «¸ÀÛj¹PÉƼÀÄîªÀ°è £ÉgÀªÁ¬ÄvÀÄ, ªÀÄzsÀåPÁ°Ã£À ¨sÁgÀvÀzÀ°è £ÀqÉAiÀÄÄwÛzÀÝ ªÀÄvÀ ªÀÄvÀUÀ¼À £ÀqÀÄ«£À F ¥ÀæQæAiÉÄ EA¢£À PÀtÚ°è ªÀÄvÁAvÀgÀzÀ ¸ÀégÀÆ¥ÀzÀ°è PÁt§ºÀÄzÀÄ. DzÀgÉ CzÀÄ CA¢£À fêÀ£À «zsÁ£ÀªÁVvÀÄÛ.

ºÁUÉ £ÉÆÃrzÀgÉ ªÀĺÁgÁµÀÖçzÀ ¨sÀQÛ ZÀ¼ÀªÀ½ F ¥ÀæQæAiÉĬÄAzÀ ªÀÄÄPÀÛªÁUÉãÀÆ EgÀ°®è. ªÉÊ¢PÀ ªÉʵÀÚªÀgÀ ¸ÁA¸ÀÌøwPÀ AiÀÄdªÀiÁ¤PÉAiÀÄ RzÀgÀÄ, d§gÀÄzÀ¸ÀÄÛ PÀrªÉÄAiÉÄãÀÆ EgÀ°®è. ºÁUÁVAiÉÄ «oÀ® PÉÃA¢ævÀ ¨sÀQÛ ZÀ¼ÀªÀ½ ºÀÄlÄÖºÁQzÀ eÕÁ£ÀzÉêÀ£À PÀÄlÄA§ §»µÀÌøvÀªÁV C¯ÉªÀiÁj fêÀ£À £ÀqɸÀ¨ÉÃPÁ¬ÄvÀÄ. eÕÁ£Á¸ÀPÀÛgÁVzÀÝ vÀAzÉ «oÀ® ¥ÀAvÀgÀÄ ¸À£Áå¸À ¹éÃPÀj¹zÀ ªÉÄÃ¯É UÀÄgÀÄUÀ¼À CtwAiÀÄ£ÀÄß «ÄÃgÀzÉ UÀȺÀ¸ÁܱÀæªÀÄPÉÌ ªÀÄgÀ½ £Á®ÄÌ ªÀÄPÀ̼À vÀAzÉAiÀiÁzÀgÀÄ. vÀ£Àß ¤AiÀĪÀÄ ¸Àr® ©Ã¼À®Ä ©qÀzÀ AiÀÄdªÀiÁ¤PÉ ¸ÀªÀiÁdzÀ PÀtÚ°è «oÀ® ¥ÀAvÀgÀÄ CvÁå±Àæ«ÄAiÀiÁV ²PÁëºÀðgÁzÀgÀÄ. EzÀgÀ ¥ÀjuÁªÀĪÁV C£ÁxÀgÁzÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ C¯ÉªÀiÁjUÀ¼ÁV HgÀÆgÀÄ C¯ÉAiÀĨÉÃPÁzÀ ¸ÀAzÀ¨sÀðªÉÇzÀVvÀÄ. eÕÁ£ÀzÉêÀ£À ¸ÉÆÃzÀgÀ ¸ÉÆÃzÀjAiÀÄgÀÄ F PÀªÀÄðoÀ ¨ÁæºÀätåªÀ£ÀÄß ¤gÁPÀj¹zÀgÀÄ. F ¸ÀªÀÄAiÀÄzÀ°è CªÀgÀÄ CAzÀÄ ªÀĺÁgÁµÀÖçzÀ°è §®ªÁV ¨ÉÃgÀÆjzÀÝ CªÉÊ¢PÀ ªÀÄvÀ ¥ÀAxÀUÀ¼À ¥ÀjZÀAiÀÄ ªÀiÁrPÉÆAqÀgÀÄ.  CªÀÅUÀ¼À £ÀqÀÄªÉ £ÀqÉAiÀÄÄwÛzÀÝ ªÁzÀ «ªÁzÀUÀ¼À°è ¨sÁUÀªÀ»¹ D¼ÀªÁzÀÀ w¼ÀĪÀ½PÉAiÀÄ£ÀÆß ¥ÀqÉzÀgÀÄ. £ÁxÀ, ªÀĺÁ£ÀĨsÁªÀ, ªÁgÀPÀj ¥ÀAxÀUÀ¼À DZÁgÀ «ZÁgÀUÀ¼À£ÀÄß vÀªÀÄäzÁV¹PÉÆAqÀÄ CªÀ£ÀÄß ªÀÄÄ£ÀßqɸÀĪÀ ¸ÁA¸ÀÌøwPÀ dªÁ¨ÁÝjAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆvÀÛgÀÄ. eÕÁ£ÀzÉêÀ£À »jAiÀÄ CtÚ £ÁxÀ ¥ÀAxÀÀ ¢ÃPÉë ¥ÀqÉzÀÄ UÀÄgÀĪÁzÀ£ÀÄ. eÕÁ£ÀzÉêÀ ªÁgÀPÀj ¥ÀAxÀªÀ£ÀÄß §®¥Àr¹, ¢Ar GvÀìªÀ DgÀA©ü¹, ¸ÁA¸ÀÌøwPÀ AiÀÄdªÀiÁ¤PÉ «gÀÄzÀÞ «oÀ® PÉÃA¢ævÀ ¨sÀQÛ ZÀ¼ÀªÀ½AiÀÄ£ÀÄß ºÀÄlÄÖºÁQzÀ£ÀÄ. F ZÀ¼ÀªÀ½AiÀÄ£ÀÄß £ÁªÀÄzÉêÀ, KPÀ£ÁxÀ ªÀÄvÀÄÛ vÀÄPÁgÁªÀÄ ªÀÄÄAzÀĪÀgɹzÀgÀÄ. F jÃw ¸ÀAvÀgÁzÀªÀgÉ®è ¸ÀªÀiÁdzÀ PɼÀªÀUÀð¢AzÀ¯É §AzÀªÀgÁVzÀÝgÀÀÄ. CA¢£À ¢£ÀªÀiÁ£ÀzÀ°è ±ÀÆzÀæjUÉ, ¥ÀwvÀjUÉ, C¸Ààø±ÀåjUÉ, ¹ÛçÃAiÀÄjUÉ DvÉÆäÃzÁÞgÀzÀ°è «±Áé¸ÀªÉà EgÀ°®è. CªÀgÀ£ÀÄß ¸ÀAvÉʹ DvÀ䫱Áé¸À ªÀÄÆr¹zÀ ¸ÀAvÀgÀÄ zÉʪÀ ªÀÄvÀÄÛ vÁ¬ÄAiÀÄ ¸ÁÜ£ÀªÀ£ÀÄß vÀÄA©zÀÀgÀÄ. EzÀjAzÁV «oÀ×®£À DgÁzsÀ£ÉUÉ ¥ÁægÀA¨sÀzÀ°è ¥ÀÄgÉÆûvÀ±Á» ¥ÀArvÀªÀUÀð wêÀæ «gÉÆÃzsÀ ªÀåPÀÛ¥Àr¹vÀÄÛ. DzÀgÉ D «oÀ®£À DgÁzsÀ£ÉAiÉÄ £ÀAvÀgÀzÀ°è ¸ÁªÀiÁfPÀ §®, ±ÀQÛ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀÆáwðAiÀÄ ¥ÀæwÃPÀªÁV §ºÀ¼À d£À¦æAiÀĪÁ¬ÄvÀÄ. ¸ÀªÀiÁdzÀ ªÉÄÃ®Ä ªÀUÀðªÀÇ «oÀ® ¨sÀQÛAiÀÄ£ÀÄß C¤ªÁAiÀÄðªÁV ¹éÃPÀj¸ÀĪÀAvÁ¬ÄvÀÄ.

C®èzÉ CzÉéöÊvÀ, ¨sÁUÀªÀvÀ, ZÉÊvÀ£Àå, PÁ²äÃgÀ ±ÉʪÀ, vÀ¯ÉAiÀÄ°è °AUÀ PÀlÄÖªÀ ¯ÁPÀİñÀ, zÀvÀÛÀ ¥ÀAxÀ, D£ÀAzÀ ¸ÀA¥ÀæzÁAiÀÄ ªÉÆzÀ¯ÁzÀ CªÉÊ¢PÀ ¥ÀAxÀUÀ¼É®è ¥ÀgÀ¸ÀàgÀ ¥ÀÆgÀPÀªÁV PÁgÀå ¤gÀ黹zÀªÀÅ, CªÉ®èzÀgÀ D±ÀAiÀÄ KPÀªÀÄÄRªÁzÀªÀÅ. ªÀÄvÀzsÀªÀÄð eÁwUÀ¼À ¸ÀAPÉÆïÉUÀ¼ÁZÉ ¨sÀQÛAiÀÄ£ÀÄß ¥Àæw¥Á¢¹ CzÀ£Éß ¸ÀªÀiÁdzÀ PɼÀªÀUÀðUÀ½UÉÆAzÀÄ ªÉâPÉAiÀÄ£ÁßV gÀƦ¹zÀªÀÅ. eÕÁ£ÀzÉêÀ£À `eÕÁ£ÉñÀéj’ F ZÀ¼ÀªÀ½AiÀÄ ªÀÄÆ® ¸ÀÆvÀæªÁ¬ÄvÀÄ. ¸ÁªÀiÁ£Àå d£ÀgÀ UËgÀªÀzÀ ¥ÀæwÃPÀªÁV zÉʪÀzÉÆA¢V£À ªÀåªÀºÁgÀzÀ°è ªÀÄzsÀå¹ÜPÉzÁgÀgÀ ¥ÁvÀæªÀ£ÀÄß ¤gÁPÀgÀuÉUÉ M¼À¥Àr¹vÀÄ. ¨sÀPÀÛ vÀ£Àß zÉʪÀªÀ£ÀÄß C®AV¹, PÁ°UÉ ©zÀÄÝ vÀ£ÀߣÀÄß ¸ÀªÀĦð¹PÉƼÀÄîªÀ ªÀÄÄPÀÛ CªÀPÁ±À ¥ÀAqsÀgÀ¥ÀÄgÀzÀ°è zÉÆgÀQvÀÄ. ¨sÀQÛ ZÀ¼ÀªÀ½ ªÀiÁ£ÀªÀgÀÀ ¸ÀªÀiÁ£À WÀ£ÀvÉ, UËgÀªÀ, DzÀgÀªÀ£ÀÄß JwÛ »rzÀÄ ¯ÉÆÃPÀ ¦æAiÀĪÁ¬ÄvÀÄ. F ºÀAvÀzÀ°è CAzÀgÉ «oÀ® d£ÀªÀÄ£ÀzÀ zÉʪÀªÁV ªÀiÁgÀàlÖ ªÉÄÃ¯É D zÉʪÀzÀ ªÉÊ¢QÃPÀgÀt ¥ÀæQæAiÉÄ DgÀA¨sÀUÉÆArvÀÄ. ¥ÀÄAqÀ°ÃPÀ£ÉA§ ¨sÀPÀÛ£À GzÀAiÀĪÁ¬ÄvÀÄ. «oÀ®£ÀÄ «µÀÄÚ«£À ¥ÀæwgÀÆ¥À£ÁV ¥Àæw©A©vÀªÁzÀ£ÀÄ. ²ªÀ¨sÀPÀÛ£ÁzÀ ¥ÀÄAqÀ°ÃPÀ£À §gÀÄ«PÉAiÀÄ£Éß PÁAiÀÄÄvÀÛ CªÀ¤lÖ EnÖUÉAiÀÄ ªÉÄÃ¯É ¤AvÀ£ÉAzÀÆ ºÉüÀ¯Á¬ÄvÀÄ. ªÀĺÁgÁµÀÖçzÀ ¨sÀQÛ ZÀ¼ÀªÀ½AiÀÄ PÉÆ£ÉAiÀÄ PÉÆArAiÀiÁV PÁt¹PÉÆAqÀÄ ¥ÀgÀA¥ÀgÁUÀvÀ AiÀÄdªÀiÁ¤PÉAiÀÄ£ÀÄß ¸ÀªÀÄyð¹zÀ ¸ÀªÀÄxÀð gÁªÀÄzÁ¸ÀgÀÄ ¨sÀQÛAiÀÄ D±ÀAiÀĪÀ£Éß vÀ¼ÉPɼÀUÀÄ ªÀiÁrzÀgÀÄ.

F ¥ÀæQæAiÉÄ gÁªÀÄzÁ¸ÀjAzÀ DgÀA¨sÀUÉÆArgÀzÉ CªÀjUÀÆ ¥ÀƪÀðzÀ°è `PÉ®ªÀÅ ªÉÊ¢PÀ IÄZÉUÀ¼À CxÀðªÀ£ÀÄß «oÀ×® ¥ÀgÀ ºÀZÀÄѪÀ ¨Ë¢ÞPÀ PÀ¸ÀgÀvÀÄÛ ªÀiÁr «oÀ×®£À ªÉÊ¢ÃQPÀgÀt ªÀiÁrzÀgÀÄ’ JAzÀÄ gÁªÀÄZÀAzÀæ aAvÁªÀÄt qÉÃgÉ ºÉüÀÄvÁÛgÉ. EzÀÄ AiÀÄÄzÉÆÞÃ¥Á¢AiÀÄ°è ¤gÀAvÀgÀªÁV £ÀqÉzÀ ¥ÀjuÁªÀĪÁV JgÀqÀÄ §UÉAiÀÄ «oÀ® zÉʪÀzÀ PÀ®à£É ªÀÄÆrvÉAzÀÆ CªÀ£ÀÄß ¥ÀAvÀgÀ «oÀ® ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀAvÀgÀ «oÀ®£ÉAzÀÆ CªÀgÀÄ ºÉ¸Àj¹zÁÝgÉ. `¥ÀAvÀgÀ «oÀ®£ÀÄ ¨sÀªÀå ªÀÄA¢gÀzÀ°è gÁeÁ±ÀæAiÀÄzÀ CAUÀ¨sÉÆÃUÀ-gÀAUÀ¨sÉÆÃUÀ C£ÀĨsÀ«¸ÀĪÀ°è ªÉÄÊ ªÀÄgÉwzÀÝgÉ, ¸ÀAvÀgÀ «oÀ®£ÀÄ ZÀAzÀæ¨sÁUÉAiÀÄ ªÀÄgÀ½£À°è, ¨sÉÆÃ¼É ¨sÁ«PÀgÀ ¨sÀd£ÉAiÀÄ D£ÀAzÀzÀ°è ªÉÄÊ ªÀÄgÉwzÁÝ£É.’ »ÃUÉ «oÀ® ¸ÁA¸ÀÌøwPÀ AiÀÄdªÀiÁ¤PÉ ªÉÄgɪÀ d£ÀgÀ ªÀÄvÀÄÛ CªÉÊ¢PÀ PɼÀªÀUÀðzÀ ¸ÁªÀiÁ£Àå d£ÀgÀ zÉʪÀªÁV ºÀjzÀÄ ºÀAaºÉÆÃzÀÄzÀ£ÀÄß ªÀiÁ«ÄðPÀªÁV «ªÀj¹zÁÝgÉ.

¥ÀAqsÀgÀ¥ÀÄgÀzÀ ªÉÊ¢PÀgÀÀ ªÉʵÀÚ«ÃPÀgÀtPÉÆ̼ÀUÁzÀ ¥ÀAvÀgÀ «oÀ®£É ²æÃ¥ÁzÀgÁdjUÉÀ `gÀAUÀ«oÀ®’£ÁV zÉÆgÉvÀzÀÝ£ÀÄß F ªÉÆzÀ¯É ¥Àæ¸ÁÛ¦¹zÉÝêÉ. F ¥ÀAvÀgÀ «oÀ®£À£ÀÄß ºÀA¥ÉAiÀÄ «dAiÀÄ «oÀ® zÉêÁ®AiÀÄzÀ°è ªÁå¸ÀgÁAiÀÄgÀÄ ¥ÀæwµÁ×¥À£É ªÀiÁrzÀÄzÀÄ PÁtÄvÀÛzÉ. ºÀA¥ÉAiÀÄ°è ¥ÀAvÀgÀ «oÀ®£ÀÄ ¸Á¢ü¹zÀ ªÉÄîÄUÉʬÄAzÁV ±ÉʪÀ-ªÉʵÀÚªÀgÀ £ÀqÀÄªÉ ªÉʵÀªÀÄå GAmÁV «dAiÀÄ£ÀUÀgÀ ¸ÁªÀiÁædå ¥ÀvÀ£ÀªÁzÀÄzÀ£ÀÄß ZÀjvÉæAiÀÄ ¥ÀÄlUÀ¼À°è PÁtÄvÉÛÃªÉ (£ÉÆr: ¥sÀgÁÎl£ï JA¥ÉÊgï). zÁ¸À ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ°è «oÀ®£À CAQvÀ«j¹PÉÆAqÀ zÁ¸ÀgÉ®è («ªÀgÀUÀÀ½UÉ: «oÀ®gÁªï UÁAiÀÄPÁéqï, 2005, «oÀ® ¥ÀgÀA¥ÀgÉ, PÀ£ÀßqÀ ««, ºÀA¦)  ¥ÀAvÀgÀ «oÀ®£À C£ÀÄAiÀiÁ¬ÄUÀ¼ÁVzÀÄÝ ¥ÀÄgÀAzÀgÀzÁ¸ÀgÀÄ ªÀiÁvÀæ ©ü£ÀßgÁV ¤®ÄèvÁÛgÉ. 

`¥ÀÄgÀAzÀgÀ «oÀ®’ ¥ÀÄgÀAzÀgÀzÁ¸ÀgÀ CAQvÀªÁVzÀÄÝ, ¸ÀܼÀ£ÁªÀÄ ªÀÄvÀÄÛ zÉʪÀ£ÁªÀÄUÀ¼À ¸ÀAAiÀÄÄPÀÛ gÀÆ¥ÀªÁVzÉ. CªÀgÀÀ ºÀÄlÆÖgÀÄ `¥ÀÄgÀAzÀgÀUÀqÀ`ªÉAzÀÄ ºÉüÀ¯ÁVzÉ. ¥ÀÄgÀAzÀgÀ JA§ ¥ÀzÀ ±ÀvÀÄæUÀ¼À £ÀUÀgÀUÀ¼À£ÀÄß £Á±À ªÀiÁrzÀªÀ£ÀÄ, wæ¥ÀÄgÁj, EAzÀæ ªÀÄvÀÄÛ ²ªÀ JA§ CxÀð ¥ÀqÉ¢zÉ. zÉʪÀ CxÀªÁ gÁdgÀ DPÀæªÀÄtPÁj ¥ÀæªÀÈwÛAiÀiÁzÀ «£Á±ÀPÁj §Ä¢ÞAiÀÄ£ÀÆß ¸ÀÆa¸ÀÄvÀÛzÉ. ¸ÀéªÀÄvÀ ¸ÀAgÀPÀëuÉAiÀÄ UÀÄt¸Àé¨ÁªÀªÀ£ÀÆß ºÉüÀÄvÀÛzÉ. zÁ¸À¢ÃPÉÕ ¤Ãr ¥ÀgÀAzÀgÀzÁ¸À JAzÀÄ ªÀÄgÀÄ£ÁªÀÄPÀgÀt ªÀiÁrzÀÀ ªÁå¸ÀgÁAiÀÄgÀ ¥ÀæeÕÁªÀAvÀ ªÀÄ£À¸ÀÄì M¼ÀUÉÆAqÀ «ZÁgÀzsÁgÉAiÀÄ£ÀÄß EzÀÄ ©A©¸ÀÄvÀÛzÉ. «oÀ® ¥ÀÄgÀAzÀgÀzÁ¸ÀgÀ CAQvÀzÀ°ègÀĪÀ ªÀÄvÉÆÛAzÀÄ ¥ÀzÀ. PÀ£ÀPÀzÁ¸ÀgÀÄ wgÀÄ¥ÀwUÉ £ÀqÉzÀÄPÉƼÀÄîwÛzÀÝ ºÁUÉ ¥ÀÄgÀAzÀgÀzÁ¸ÀgÀÄ ¥ÀAqsÀgÀ¥ÀÄgÀPÉÌ £ÀqÉzÀÄPÉƼÀÄîwÛzÀÄÝzÀÄ w½zÀÄ §gÀÄvÀÛzÉ. «oÀ® CªÀgÀ EµÀÖzÉʪÀ. ¥ÀÄgÀAzÀgÀzÁ¸ÀgÀÄ ºÀ®ªÀÅ ¨Áj ¥ÀAqsÀgÀ¥ÀÄgÀPÉÌ ¨sÉÃn ¤Ãr C°èAiÀÄ ¨sÀQÛ fêÀ£ÀzÀ ¨sÁUÀªÁVzÀÝgÀÄ. «oÀ®£À UÀÄrAiÀÄ PÀA§ªÉÇAzÀPÉÌ ¥ÀÄgÀAzÀgÀzÁ¸ÀgÀ ºÉ¸ÀjzÀÄÝ, ¥ÀÄgÀAzÀgÀzÁ¸ÀgÀ£ÀÄß PÀnÖ ºÁQzÀ PÀA§ªÉAzÀÆ C°è CªÀgÀÄ PÀĽvÀÄ ¨sÀf¸ÀÄwÛzÀÝgÉAzÀÆ ºÉüÀ¯ÁUÀÄvÀÛzÉ. zÀAvÀPÀxÉUÀ¼À£ÀÄß ºÀÄlÄÖ ºÁPÀĪÀµÀÄÖ ¥ÀAqsÀgÀ¥ÀÄgÀzÉÆA¢V£À CªÀgÀ ¸ÀA§AzsÀ C£ÉÆåãÀåªÁVzÉ. ¥ÀAqsÀgÀ¥ÀÄgÀzÀ ¥ÀAqÀjãÁxÀ£À PÀÄjvÀÄ `ªÀÄÄAiÀÄåPÉÌ ªÀÄÄAiÀÄå wÃjvÀÄ’ JA§ ¥ÀÄgÀAzÀgÀzÁ¸ÀgÀ QÃvÀð£ÉAiÉÆA¢zÉ. zÉʪÀ_¨sÀPÀÛ ¸ÀA§AzsÀzÀ ¤PÀlvÉ, DwäÃAiÀÄvÉ, fêÀAwPÉAiÀÄ wêÀæ ¸ÀégÀÆ¥À, ¥ÀªÁqÀ ¸ÀzÀȱÀ PÀxÉAiÀÄ »£É߯ÉAiÀÄ°è ¤gÀƦvÀªÁVzÉ. 

ªÀÄÄAiÀÄåPÉÌ ªÀÄÄAiÀÄå wÃjvÀÄ

dUÀzÀAiÀÄå «dAiÀĸÀºÁAiÀÄ ¥ÀAqsÀjgÁAiÀÄ

¸ÀtÚªÀ£ÉAzÀÄ £Á ¤ÃgÀÄ vÁgÉÉAzÀgÉ

¨ÉuÉÚ PÀ¼Àî PÀȵÀÚ ªÀÄgÀļÀÄ ªÀiÁr

a£ÀßzÀVAr° ¤ÃgÀÄ vÀA¢vÀÛgÉ

PÀtÄÚ PÁtzÉ £Á oÉÆuÉzÉ ¥ÀAqsÀjgÁAiÀÄ

J£Àß ºÉ¸ÀgÀ ºÉý ¸ÀƼÉUÉ PÀAPÀt

ªÀ£ÀÄß ¤Ã¤vÉÛ ¤dgÀÆ¥À¢

J£Àß ¥ÀgÀªÀÄ ¨sÀAqÀ£À ªÀiÁr

¤£Àß ªÀÄÄAiÀÄåPÉÌ ªÀÄÄAiÀÄå vÉÆÃjzÉ ¥ÀAqsÀjgÁAiÀÄ

¨sÀPÀÛªÀvÀ쮣ÉA¨ÉÆ ©gÀÄzÀÄ ¨ÉÃPÁzÀgÉ

¨sÀPÀÛgÁ¢üãÀgÁVgÀ¨ÉÃqÀªÉ

AiÀÄÄQÛAiÀÄ° ¤£ÀßAxÀ zÉêÀgÀ £Á PÁuÉ

ªÀÄÄQÛñÀ ¥ÀÄgÀAzÀgÀ «oÀ® ¥ÀAqsÀjgÁAiÀÄ

¨sÀPÀÛªÀvÀ쮣ÉA§ ©gÀÄzÀÄ ¨ÉÃPÁzÀgÉ

QvÀÄÛ FqÁåqÉÆ E£ÉÆßAzÀÄ PÀAPÀt

ªÀÄÄQÛUÉ ¤Ã£À®èzÁgÀ£ÀÄ PÁuÉ£ÀÄ

ªÀÄÄQÛñÀ ¥ÀÄgÀAzÀgÀ «oÀ® ¥ÀAqsÀjgÁAiÀÄ

ªÉʵÀÚ«ÃPÀgÀtUÉÆAqÀ «oÀ®£À£ÀÄß ¥ÀAvÀgÀ «oÀ®£À gÀÆ¥ÀzÀ°è PÀAqÀgÀ¸À¯ÁVzÉ. ºÁUÁV CªÀ£À°è ¨sÀPÀÛªÀvÀì®vÀ£À«®èªÉAzÀÄ DgÉÆæ¹ D UÀÄtªÀ£ÀÄß ¸ÀA¥Á¢¨ÉÃPÁzÀ°è ¨sÀPÀÛgÀ C¢üãÀzÀ°ègÀ¨ÉÃPÁzÀ CUÀvÀå«zÉAiÉÄAzÀÄ §Ä¢ÞÞªÀiÁvÀÄ ºÉýzÉ. EzÀPÉÆÌAzÀÄ zÀAvÀPÀxÉ »£É߯ÉAiÀiÁV ºÀÄnÖPÉÆArzÉ. MªÉÄä ¥ÀÄgÀAzÀgÀzÁ¸ÀgÀÄ ¥ÁAqÀÄgÀAUÀ£À UÀÄrAiÀÄ°è ºÀUÀ®Ä EgÀļÀÄ zÉʪÀªÀ£ÀÄß ¨sÀf¹ ¸ÉÃªÉ ¸À°è¸ÀÄwÛzÁÝUÀ M§â ¸ÀtÚ ºÀÄqÀÄUÀ¤UÉ ¤ÃgÀÄ vÀAzÀÄPÉÆqÀ®Ä PÉýPÉƼÀÄîvÁÛgÉ. D ºÀÄqÀÄUÀ ¸ÀtÚVArAiÀÄ°è ¤ÃgÀÄ vÀAzÀÄ EqÀÄvÁÛ£É. ¸ÀtÚVAr zÁ¸ÀgÀ PÀtÂÚUÉ ©Ã¼ÀzÉ ºÀÄqÀÄUÀ ¤ÃgÀÄ vÀAzÀÄPÉÆqÀ°®èªÉAzÀÄ w½zÀÄ ºÀÄqÀÄUÀ£É «oÀ®£À ªÉõÀzsÁjAiÉÄAzÀÄ w½AiÀÄzÉ CªÀ£À vÀ¯ÉAiÀÄ ªÉÄÃ¯É oÉÆuÉAiÀÄÄvÁÛgÉ. C£ÀAvÀgÀ ¥ÁAqÀÄgÀAUÀ£À UÀÄrAiÀÄ D¨sÀgÀtUÀ¼ÀÄ PÀ¼ÀĪÁzÀªÉAzÀÄ UÀįÉèüÀÄvÀÛzÉÉ. ¸ÀzÁ ¥ÁAqÀÄgÀAUÀ£À UÀÄrAiÀÄ°ègÀÄwÛzÀÝ ¥ÀÄgÀAzÀgÀzÁ¸ÀgÀ ªÉÄÃ¯É PÀ¼ÀîvÀ£ÀzÀ DgÉÆÃ¥À §gÀÄvÀÛzÉ. CªÀ£À£ÀÄß PÀA§PÉÌ PÀnÖ ºÉÆqÉzÀÄ ¥ÀAqsÀj£ÁxÀ£À PÀAPÀt »A¢gÀÄV¸À®Ä DUÀ滸À¯ÁUÀÄvÀÛzÉ. PÉÆ£ÉUÀzÀÄ ªÉñÉåAiÉƧâ¼À §½AiÀÄ°èzÀÄÝzÀÄ PÀAqÀħgÀÄvÀÛzÉ. CªÀ¼À£ÀÄß «ZÁgÀuÉUÉ M¼À¥Àr¹zÁUÀ ¥ÀÄgÀAzÀgÀzÁ¸ÀgÉ CzÀ£ÀÄß ¤ÃrzÀgÉAzÀÄ w½AiÀÄÄvÀÛÀÛzÉ. vÀ£ÀUÉ°èAiÀÄ ªÉñÉåAiÀÄ ¸ÀA§AzsÀªÉAzÀÄ zÁ¸ÀgÀÄ ºËºÁgÀÄvÁÛgÉ. vÀ£ÀߣÀÄß EzÀjAzÀ §AzsÀ ªÀÄÄPÀÛUÉƽ¸À®Ä zÁ¸ÀgÀÄ «oÀ®£À°è ªÉÆgÉ ºÉÆÃUÀÄvÁÛgÉ. ªÀiÁgÀ£ÉAiÀÄ ¢£À «oÀ®¤UÉ C©üµÉÃPÀ ªÀiÁqÀ®Ä ªÉõÀ¨sÀƵÀtUÀ¼À£ÀÄß vÉgÉzÁUÀ D ¥ÀæwªÉÄAiÀÄ ªÉÄÊ ªÉÄÃ¯É §gÉUÀ¼É¢ÝgÀÄvÀÛªÉ. EzÀjAzÀ J®èjUÀÆ CZÀÑjAiÀiÁUÀÄvÀÛzÉ. ¥ÀÄgÀAzÀgÀzÁ¸ÀgÀ ¨sÀQÛAiÀÄ »jªÉÄ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀvÀå¸ÀAzsÀvÉAiÀÄ£ÀÄß ªÉÄgÉAiÀÄ®Ä «oÀ®£ÀÄ vÉÆÃjzÀ PÉʪÁqÀ«zÉAzÀÄ PÉÆ£ÉAiÀÄ°è w½AiÀįÁUÀÄvÀÛzÉ. zÉʪÀ vÀ¤ßAzÀ vÀ¥Àà£ÀÄß ªÀiÁr¹ CzÀPÉÌ ªÀÄÄAiÀÄå£ÀÄß wÃj¹PÉÆAqÀ §UÉAiÀÄ£ÀÄß E°è «ªÀj¹zÉAiÀiÁzÀgÀÆ CzÀgÉÆA¢UÉ zÉʪÀªÀ£ÀÄß ªÀiÁ£À«ÃPÀj¸À¯ÁVzÉ. zÉʪÀ ªÀiÁ£ÀªÀ£ÉÆA¢UÉ «±ÉõÀªÁV vÀ£Àß ¨sÀPÀÛgÉÆA¢UÉ ªÀiÁ£ÀªÀ ¸Àé¨sÁªÀzÀ «ÄwAiÀįÉè ªÀåªÀºÀj¸ÀĪÀ PÀæªÀĪÀ£ÀÄß vÉÆÃj¹PÉÆnÖzÉ. ¥ÀÄgÁt ¥ÁvÀæªÁzÀ zÉʪÀ ªÁ¸ÀÛªÀ fëAiÀiÁzÀ zÁ¸ÀgÉÆA¢UÉ ªÀÄvÉÆۧ⠪Á¸ÀÛªÀ ªÀåQÛAiÀÄAvÉ £ÀqÉzÀÄPÉÆArzÉÉ. zÉʪÀ°Ã¯É CUÉÆÃZÀgÀªÁVgÀzÉ ªÀiÁ£ÀªÀ£À C£ÀĨsÀªÀzÀ Ew«ÄwAiÀÄ°è MzÀUÀÄvÀÛzÉ.

ªÉÊ¢QÃPÀgÀtUÉÆAqÀ «oÀ® vÀ£Àß ¥ÀÄgÁuÉÃwºÁ¸ÀzÀ »£É߯ɬÄAzÁV ¸ÀAvÀgÉÆA¢UÉ DlªÁqÀ®Ä ¸ÀA¢UÀÞ ¥Àj¹Üw ¤ªÀiÁðt ªÀiÁqÀĪÀÅzÀ£ÀÄß E°è PÁt§ºÀÄzÀÄ. F ªÀÄÆ®PÀ ªÉÊ¢QÃPÀgÀtUÉÆAqÀ ªÉʵÀÚªÀ ¥ÀAvÀgÀ «oÀ®£ÀÆ ¸ÀAvÀgÀ «oÀ®£ÀAvÉ vÀ£Àß ¨sÀPÀÛgÀ ªÀÄ»ªÉÄAiÀÄ£ÀÄß ¸ÁgÀĪÀ ¸ÀAUÀwAiÀÄ£ÀÄß ¥ÀæPÀl¥Àr¹zÀÝgÀÆ «oÀ® ¨sÀPÀÛgÀ ¥ÉæëÄAiÉÄAzÀÆ ¸Á¢ü¸ÀĪÀ ¥ÀæAiÀÄvÀß«zÉ. CAzÀgÉ ¥ÀAvÀgÀ «oÀ®£À°è ¸ÀAvÀgÀ «oÀ®£À UÀÄtUÀ½ªÉ JAzÀÄ JwÛvÉÆÃj¸À¯ÁVzÉ. zÉʪÀ «oÀ®£ÀÄ ¨sÀPÀÛgÉÆA¢UÉ vÀ£Àß °Ã¯ÉAiÀÄ£ÀÄß ªÀÄgÉzÀÄ vÀ£Àß »jªÉÄAiÀÄ£ÀÄß ªÉÄgɸÀzÉ ¨sÀPÀÛgÁ¢üãÀgÁVgÀĪÀ ªÀÄÆ®PÀ ¸ÀAvÀgÀ «oÀ®£ÁUÀ¨ÉÃPÉAzÀÄ ¸ÀÆa¹zÉ, vÀ£Àß zÉʪÀzÀ ¤®ÄªÀÅUÀ¼ÀÄ ºÉÃVgÀ¨ÉÃPÉAzÀÄ §AiÀĸÀĪÀ ºÀPÀÄÌ ªÀÄAr¹zÉ, DUÀæºÀªÀ£ÀÆß ªÀiÁrzÉ. zÉʪÀ EgÀĪÀªÀgÀ ¥ÀgÀªÁzÀ ªÀÄvÀÄÛ §qÀªÀgÀ ¥ÀgÀªÁzÀ E§âUÉAiÀÄ ¤®ÄªÀÅ vÀ¼ÉAiÀÄĪÀ §zÀ®Ä d£À¸ÁªÀiÁ£ÀågÀÄ ªÀÄvÀÄÛ §qÀªÀgÀ ¥ÀgÀªÁV ¸ÀàµÀÖ ¤®ÄªÀÅ vÁ¼À®Ä C¥ÉÃQë¹zÉ. «oÀ® ¥ÀÄgÀAzÀgÀzÁ¸ÀgÀ EµÀÖzÉʪÀªÁzÀgÀÆ ¥ÀAvÀgÀ «oÀ® ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀAvÀgÀ «oÀ®gÀ°è ¸ÀAvÀgÀ «oÀ®£É CªÀjUÉ ºÉZÀÄÑ DwäÃAiÀÄ£ÉAzÀÄ ªÀÄ£ÀzÀlÄÖ ªÀiÁqÀÄvÀÛzÉ.

«oÀ® ¸ÁªÀiÁ£Àå ¨sÀPÀÛgÀ PÀµÀÖUÀ½UÉ «ÄrAiÀÄĪÀ zÉʪÀªÁVgÀ¨ÉÃPÉAzÀÄ zÁ¸ÀgÀÄ D±ÀAiÀÄ ªÀåPÀÛ¥Àr¹gÀĪÀÅzÉÃPÉ? «oÀ®¤UÉ £ÀqÉzÀÄPÉƼÀÄîªÀ §ºÀÄ¥Á®Ä d£À ¸ÀªÀiÁdzÀ PɼÀªÀUÀðzÀ §qÀªÀgÀÆ ±Àæ«ÄPÀgÀgÀÆ DVzÁÝgÉ. CªÀjAzÁV ¸ÀܽÃAiÀÄ zÉʪÀªÁzÀ «oÀ® M§â ªÀĺÁ£ï zÉʪÀzÀ ¸ÁÜ£ÀªÀ£ÀÄß C®APÀj¹zÁÝ£É. §qÀªÀgÀ ªÀÄvÀÄÛ ±Àæ«ÄPÀgÀ £ÀAPɬÄAzÁV ªÀĺÁ£ï DzÀ zÉʪÀªÀ£Éß ªÉÊ¢PÀgÀÄ ªÉÊ¢QÃPÀgÀt ªÀÄvÀÄÛ ªÉʵÀÚ«ÃPÀgÀtzÀ ªÀÄÆ®PÀ vÀªÀÄäªÀ£ÁV¹PÉÆArzÁÝgÉ. «oÀ® zÉʪÀ PÀ®à£É «dÈA©ü¸À®Ä d£À¸ÁªÀiÁ£ÀågÀ £ÀA©PÉAiÉÄ ªÀÄÆ®±ÀQÛAiÀiÁVgÀĪÀÅzÀjAzÀ CªÀgÀ PÀµÀÖ ¥ÀgÀA¥ÀgÉUÉ «ÄrªÀ CªÀgÀ C¢üãÀzÀ°ègÀĪÀ ªÀiÁ£ÀªÀ ºÀÈzÀAiÀÄzÀªÀ£ÁVgÀ¨ÉÃPÉAzÀÄ ¥ÀÄgÀAzÀgÀgÀÄ §AiÀĹzÁÝgÉ.

F PÀ®à£ÉUÀÆ zÁ¸À ¸Á»vÀå PÀ®à£ÉAiÀÄ ªÁå¸ÀPÀÆl ªÀÄvÀÄÛ zÁ¸ÀPÀÆl PÀ®à£ÉUÀÆ ¸ÀA§AzsÀ«gÀ§ºÀÄzÉ?  ªÁå¸ÀPÀÆl zÁ¸À ¸Á»vÀå gÀZÀ£ÉAiÀÄ vÁwéPÀ vÀ¼ÀºÀ¢ ªÀÄvÀÄÛ CzÀgÀ gÀÆ¥ÀÄ gÉõÉUÀ¼À£ÀÄß ¤zsÀðj¸ÀĪÀ ºÉÆuÉUÁjPÉAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆwÛvÀÄ. zÁ¸ÀPÀÆl CzÀ£ÀÄß d£À¸ÁªÀiÁ£ÀågÀ ¨sÁµÉAiÀÄ°è ¸ÀªÀiÁdzÀ J®èªÀUÀðzÀ d£ÀjUÉ vÀ®Ä¥ÀĪÀAvÉ ªÀiÁr ¥ÀæZÀÄgÀ¥Àr¸ÀĪÀ PÁgÀåªÀ£ÀÄß ¤gÀ黹vÀÄ. F ªÀÄÆ®PÀ ªÁå¸ÀPÀÆlzÀ ¤Ãw ¤gÀÆ¥ÀuÉUÀ½UÉ  C¢üãÀgÁV zÁ¸ÀPÀÆl CzÀ£ÀÄß PÁgÀågÀÆ¥ÀQ̽¹vÀÄ. d£À¸ÁªÀiÁ£ÀågÀ £ÀqÀÄªÉ PÉ®¸À ªÀiÁqÀĪÀ zÁ¸ÀjUÉ d£À¥ÀgÀªÁV D¯ÉÆÃa¸ÀĪÀ aAw¸ÀĪÀ ¸ÁévÀAvÀæöå«gÀ°®è. d£ÀªÀiÁ£À¸ÀzÀ £ÀqÀÄªÉ PÉ®¸À ªÀiÁrzÀ zÁ¸ÀPÀÆlzÀ ¥ÀÄgÀAzÀgÀzÁ¸ÀjUÉ d£À¥ÀgÀ zÉʪÀªÁzÀ «oÀ®£ÀÄ d£ÀªÀÄÄTAiÀiÁVgÀ¨ÉÃPÉAzÀÄ C¥ÉÃPÉëAiÀÄÄAmÁVzÉ. EzÀÄ zÁ¸ÀgÀ ªÉÊAiÀÄQÛPÀ §AiÀÄPÉAiÀiÁVgÀzÉ d£À¥ÀgÀªÁzÀ vÁwéPÀ ¤®ÄªÁVzÉ, ¨sÀQÛ ¸ÀªÀiÁdªÀÄÄTAiÀiÁVgÀ¨ÉÃPÉA§ D±ÀAiÀÄzÀ ¥ÀjuÁªÀĪÁVzÉ.

DzÀgÉ «oÀ®£À ºÉ¸ÀgÀ£ÀÄß vÀªÀÄä CAQvÀzÀ°è lAQ¹PÉÆAqÀ G½zÀ zÁ¸ÀgÀÄ ªÁå¸ÀPÀÆlzÀ ¤Ãw¤gÀÆ¥ÀuÉUÉ §zÀÞgÁzÀÄzÀ£ÀÄß PÁtÄvÉÛêÉ. CAzÀgÉ  «oÀ® zÉʪÀzÀ d£À¦æAiÀÄvÉAiÀÄ£ÀÄß  zÉéöÊvÀªÀÄvÀzÀ ¤Ãw ¤gÀÆ¥ÀuÉAiÀÄ ¥ÀæZÁgÀPÉÌ  §AqÀªÁ¼À ªÀiÁrPÉƼÀî¯ÁVzÉ. d£À ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄ «oÀ®£À ºÉ¸Àj£À°è ªÀiÁqÀĪÀ zÉéöÊvÀªÀÄvÀ ¥ÀæZÁgÀzÀ°è D¸ÀPÀÛgÁUÀ®Ä, CzÀPÉÌ vÀªÀÄä ªÀÄ£À¸Àì£ÀÄß vÉgÉ¢lÄÖPÉƼÀî®Ä §¼À¹PÉƼÀî¯ÁVzÉ. ªÉʵÀÚ«ÃPÀÈvÀ ¥ÀAvÀgÀ «oÀ®£À PÀ®à£ÉAiÀÄ°è CªÉÊ¢PÀgÀ£ÀÄß ªÉʵÀÚªÀgÀ C£ÀÄAiÀiÁ¬ÄUÀ¼À£ÁßV ªÀiÁr CªÀgÀ£Éß®è vÀªÀÄä ¤AiÀÄAvÀætzÀ°è Ej¹PÉƼÀÄîªÀ ¥ÀæAiÀÄvÀß ªÀiÁrzÉ. EzÀÄ §ºÀÄ ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄUÀ¼À ¸ÀªÀiÁdzÀ°è ¸ÁA¸ÀÌøwPÀ AiÀÄdªÀiÁ¤PÉAiÀÄ£ÀÄß ªÉÄîĪÀUÀð ¤gÁAiÀiÁ¸ÀªÁV vÀ£Àß vÉPÉÌAiÀÄ°èlÄÖPÉƼÀî®Ä ªÀÄvÀÄÛ vÁ£É ¸ÁA¸ÀÌøwPÀ £ÁAiÀÄPÀ£ÁV ªÀÄÄAzɪÀgÉAiÀÄ®Ä C£ÀÄPÀÆ®ªÁUÀĪÀAvÉ «oÀ® ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ£ÀÄß §¼À¹PÉÆAqÀ PÀæªÀĪÁV PÁtÄvÀÛzÉ. 

ºÁUÁV CªÉÊ¢PÀ ªÀÄvÀ¥ÀAxÀUÀ¼À CzÉéöÊvÀ £É¯ÉAiÀiÁzÀ ¥ÀAqsÀgÀ¥ÀÄgÀªÀ£ÀÆß CzÀgÀ ¸ÀܽÃAiÀÄ zÉʪÀªÁzÀ «oÀ®£À£ÀÆß ªÉÊ¢PÀ zÉéöÊvÀ £É¯ÉAiÀiÁVAiÀÄÆ CzÀgÀ zÉʪÀªÀ£ÀÄß ªÉʵÀÚªÀªÀ£ÁßV ¥ÀjªÀwð¹PÉÆArvÀÄ. ¸ÀéªÀÄvÀ ¥Àæw¥ÁzÀ£ÉUÁV C£ÀåªÀÄvÀ zÉʪÀ ªÀÄvÀÄÛ PÉëÃvÀæªÀ£ÀÄß vÀ£Àß ¥ÀæZÁgÀ ¸ÁzsÀ£ÀªÀ£ÁßV ªÀiÁrPÉÆArvÀÄ. F CA±ÀªÀ£ÀÄß ªÀÄzsÀåPÁ°Ã£À AiÀÄÄUÀzÀ ¸ÀéªÀÄvÀ ¥Àæw¥ÁzÀ£É ªÀÄvÀÄÛ C£ÀåªÀÄvÀ RAqÀ£É ¨sÁUÀªÁV PÁt§ºÀÄzÀÄ. E°è ªÀÄwÃAiÀÄ gÁdPÁgÀtzÀ ¸Àé¨sÁªÀ ªÉÄÊ vÀ¼ÉzÀ ¸ÀÆPÀëöä £É¯ÉAiÀÄ£ÀÄß PÀAqÀÄPÉƼÀÀÄzÀÄ. ªÉÊ¢PÀ ªÉʵÀÚªÀzÀ C£ÁåPÀæªÀÄt UÀÄt ¸Àé¨sÁªÀ ªÀÄvÀÛzÀgÀ AiÀıÀ¹éà PÁgÀåvÀAvÀæ UÀªÀÄ£ÁgÀíªÁVzÀÄÝ CzÀÄ EA¢UÀÆ ªÉÄÃ®Ä ¸ÁÜ£ÀªÀ£ÀÄß G½PÉÆArgÀĪÀÅzÀgÀ gÀºÀ¸ÀåªÀ£ÀÄß §AiÀÄ®Ä ªÀiÁqÀÄvÀÛzÉ. 

DzsÁgÀ UÀæAxÀUÀ¼ÀÄ

1. §£ÀßAeÉ UÉÆëAzÁZÁgÀå, 1985, PÀ£ÁðlPÀzÀ°è zÉéöÊvÀ, JZïZɸÉÌ (¸ÀA), CªÀ¯ÉÆÃPÀ£À–PÀ£ÁðlPÀ ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ ¸À«ÄÃPÉë, PÀ£ÀßqÀ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀA¸ÀÌøw ¤zÉÃð±À£Á®AiÀÄ, ¨ÉAUÀ¼ÀÆgÀÄ

2. «oÀ®gÁªï UÁAiÀÄPÁéqï, 2005, «oÀ×® ¸ÀA¥ÀæzÁAiÀÄ, PÀ£ÀßqÀ ««, ºÀA¦

3. §.£Á.gÀWÀgÁªÀÄ, ? , ²æêÀÄzsÁéZÁAiÀÄðgÀ zÀȶÖAiÀÄ°è ¨sÁUÀªÀvÀ zsÀªÀÄð, ¸ÀÄ¥ÀxÀ ¥ÀæPÁ±À£À, ¸ÁUÀgÀ

4. ¨ÉîÆgÀÄ PÉñÀªÀzÁ¸ÀgÀÄ, 1932, ²æÃPÀuÁðlPÀ ¨sÀPÀÛ «dAiÀÄ, r.«.PÉ.ªÀÄÆwð, ªÉÄʸÀÆgÀÄ (2000, JAl£ÉAiÀÄ ªÀÄÄzÀæt)

5. gÁªÀÄZÀAzÀæ aAvÁªÀÄt qsÉÃgÉ , C£ÀÄ: ZÀAzÀæPÁAvÀ ¥ÉÆÃPÀ¼É, 2002, ²æà «oÀ®: MAzÀÄ ªÀĺÁ¸ÀªÀÄ£ÀéAiÀÄ, PÀ£ÀßqÀ ¥ÀĸÀÛPÀ ¥Áæ¢üPÁgÀ, ¨ÉAUÀ¼ÀÆgÀÄ